| Mobile | RSS

Χρηματοπιστωτική κρίση

Ημερομηνία δημοσίευσης: 12 March, 2009
Δεν υπάρχουν σχόλια | Κατηγορία: Οικονομία

Χρηματοπιστωτική κρίση

Κόσμος

Που οφείλεται η σημερινή χρηματοπιστωτική κρίση;

Η σημερινή χρηματοπιστωτική κρίση όπως έχει αναφερθεί μέχρι σήμερα έχει τις ρίζες της στον υπερβολικό και ασύδοτο δανεισμό των νοικοκυριών στις ΗΠΑ.

Τα νοικοκυριά δανείστηκαν περισσότερα απ’ όσα μπορούσαν να αποπληρώσουν με αποτέλεσμα την τελική αδυναμία αποπληρωμής των δανείων και την έλλειψη ρευστότητας των τραπεζών.

Συμμετοχή και ευθύνη σε αυτή την κατάσταση δεν έχουν μόνο τα νοικοκυριά αλλά και οι ίδιες οι τράπεζες που στην προσπάθεια να αυξήσουν τα μερίδια αγοράς και τα κέρδη τους δάνειζαν χωρίς μέτρο και χωρίς τους απαραίτητους κανόνες.

Και όταν αναφερόμαστε στην ευθύνη των τραπεζών δεν εννοούμε μόνο τις διοικήσεις των τραπεζών για τον τρόπο λειτουργίας των δανειοδοτήσεων. Εννοούμε επίσης τις τακτικές μικρών ή μεγάλων στελεχών και κυκλωμάτων που λειτουργούσαν αυτόνομα και παράνομα μέσα στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, δανείζοντας νοικοκυριά και κυρίως επιχειρήσεις με παράνομους και πολλές φορές τοκογλυφικούς τρόπους.

Αυτός ο ανεξέλεγκτος επικίνδυνος δανεισμός έφερε μετά από λίγα χρόνια (σήμερα δηλαδή) όλες αυτές τις επισφάλειες, τα κόκκινα δάνεια δηλαδή και τα δάνεια που οριστικά πια δεν πρόκειται να αποπληρωθούν τα οποία μετατράπηκαν σε ζημιές στους ισολογισμούς των τραπεζών.[1]

Τι έμεινε στις τράπεζες;

Στην καλύτερη των περιπτώσεων έμειναν τα υποθηκευμένα ακίνητα.

Στην χειρότερη των περιπτώσεων έμειναν μόνο ζημιές αφού δεν υπήρχαν οι ανάλογες εγγυήσεις ή υποθήκες.

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης ήταν η έλλειψη ρευστότητας και η έλλειψη εμπιστοσύνης του χρηματοπιστωτικού συστήματος, που οδήγησε κάποιες τράπεζες στα όρια χρεοκοπίας και κάποιες άλλες σε ζημιές.

Εκτός όμως από τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, άλλος ένας σημαντικός παράγοντας ο οποίος συνέβαλε στη διόγκωση και επιβάρυνση της κρίσης και κατά τη γνώμη μου έχει υποεκτιμηθεί, είναι τα παράγωγα επενδυτικά προιόντα που δημιούργησαν οι τράπεζες, τα οποία ήταν βασισμένα σε αυτά τα δάνεια.

Για παράδειγμα, οι τράπεζες χρησιμοποίησαν αυτά τα επισφαλή δάνειά ως εγγύηση, ενέχυρά ή τιτλοποιήσεις για να αυξήσουν το δανεισμό τους. Με αυτό τον τρόπο η κρίση και η αδυναμία αποπληρωμής των δανείων από τους απλούς δανειολήπτες μεταφέρθηκε στις τράπεζες και σε μεγάλο μέρος του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Εν κατακλείδι, τα αίτια της χρηματοπιστωτικής κρίσης ήταν ο επικίνδυνος δανεισμός χωρίς την τήρηση κανόνων, ο ελλιπής ή μηδενικός έλεγχος των διοικήσεων των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων από τις κεντρικές τράπεζες και η ανοχή – εθελοτυφλία που επέδειξαν αυτές σε στελέχη και μαφίες που λειτουργούσαν παράνομα μέσα στις τράπεζες, δηλαδή, η έλλειψη σωστού εσωτερικού ελέγχου.

Σαφώς ευθύνη έχουν και οι ίδιοι οι δανειζόμενοι (νοικοκυριά ή επιχειρήσεις), όχι όμως την πρωταρχική καθώς λόγω έλλειψης γνώσεων δεν γνώριζαν τους κινδύνους που αναλάμβαναν και κανείς από τους αρμόδιους φορείς δεν τους ενημέρωσε σωστά και δεν τους προστάτευσε. Αυτοί τυχαίνει να είναι ο τελευταίος κρίκος της ευθύνης και κατά σύμπτωση ή αρχή της χρηματοπιστωτικής κρίσης.

Χρηματοπιστωτική κρίση και Ελλάδα

Όσον αφορά στην χρηματοπιστωτική κρίση Ελλάδα ισχύουν ότι αναφέρθηκε παραπάνω:

Ανεξέλεγκτες διοικήσεις τραπεζών, λανθασμένος τρόπος διαχείρισης επικίνδυνων και επισφαλών επενδυτικών προϊόντων (προερχόμενων κυρίως από το εξωτερικό) ελλιπής έλεγχος εσωτερικού ελέγχου των τραπεζών, ανυπαρξία ελέγχου και εφαρμογή πολιτικής από πλευράς της Τράπεζας της Ελλάδος, μαφίες και κυκλώματα που δρούσαν παράνομα εντός και πέριξ των τραπεζών, νοικοκυριά και επιχειρήσεις που δανείζονταν επικίνδυνα και χωρίς γνώση των οικονομικών κινδύνων.

Πώς επηρεάζει την Ελληνική οικονομία η παρούσα κρίση;

Τα αποτελέσματα της παρούσας χρηματοπιστωτικής κρίσης στην Ελλάδα είναι η αύξηση των επιτοκίων δανεισμού (αύξηση του κόστους του χρήματος) λόγω της έλλειψης ρευστότητας, της ανασφάλειας και της μη εμπιστοσύνης των τραπεζών και γενικότερα των χρηματοπιστωτικών οργανισμών μεταξύ τους.

Τα παραπάνω προβλήματα, με δεδομένο πως η διάρκεια της κρίσης θα διαρκέσει λίγο, δεν είναι επικίνδυνα από μόνα τους για την Ελληνική οικονομία. Είναι γνωστό πως υπάρχει τόσο η γνώση όσο και τα εργαλεία και οι μέθοδοι για να ξεπεραστούν τα προβλήματα.

Το σημαντικό πρόβλημα το οποίο τείνει να είναι βραδυφλεγής βόμβα και επιβαρύνει σημαντικά την γενικότερη κατάσταση είναι η ίδια η Ελληνική οικονομία.

Ποια είναι η σημερινή κατάσταση της ελληνικής οικονομίας;

Ξεκινώντας την ανάλυση να τονίσουμε πως η σημερινή κατάσταση της ελληνικής οικονομίας δεν είναι αποτέλεσμα πολιτικών του τελευταίου χρόνου. Είναι αποτέλεσμα της διακυβέρνησης και πολιτικών τουλάχιστον των δύο τελευταίων δεκαετιών.

Το βασικότερο και συνάμα επικίνδυνο πρόβλημα της Ελλάδας είναι το δημόσιο χρέος το οποίο υπονομεύει την ανάπτυξη και απειλεί με κραχ την ελληνική οικονομία.[2] Οι κυβερνήσεις των τελευταίων δεκαετιών αποδείχθηκαν ανίκανες να το μειώσουν, σε περιόδους μάλιστα ευνοϊκές με πολλές και μεγάλες ευκαιρίες! Έτσι τα τελευταία χρόνια βλέπουμε το δημόσιο χρέος να αυξάνει επικίνδυνα σε πραγματικές τιμές (περίπου 238 δις ευρώ) και να βρίσκεται σήμερα περίπου στο 95% του Α.Ε.Π.. Έχουμε επίσης φτάσει σε σημείο το ελληνικό δημόσιο να δανείζεται πολύ ακριβά, οι θεσμικοί επενδυτές να μην εμπιστεύονται την ελληνική οικονομία και οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης να υποβαθμίζουν την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας. Σήμερα (Ιανουάριος 2009) το spread μεταξύ Γερμανικού 10ετούς ομολόγου και Ελληνικού βρίσκεται περίπου στις 220 μονάδες βάσης και η Ελλάδα δανείζεται με επιτόκιο περίπου 5,2 %.

Πώς θα καταφέρει η ελληνική κυβέρνηση να σταματήσει τη συνεχώς διολισθαίνουσα ελληνική οικονομία και να αποτρέψει ένα οικονομικό κραχ του ελληνικού δημοσίου;

Η ελληνική κυβέρνηση βρίσκει τα χρήματα για την αποπληρωμή του χρέους κυρίως από φόρους.[3]

Δυστυχώς όμως σε μία περίοδο οικονομικής ύφεσης με δεδομένο πως η ανάπτυξη μειώνεται και πως τα επόμενα χρόνια η οικονομία θα βρίσκεται σε στασιμότητα αν όχι σε ύφεση, η συνέπεια στην αποπληρωμή φαντάζει δύσκολη.

Πιο αναλυτικά, μείωση της οικονομικής ανάπτυξης σημαίνει

  1. μείωση της οικονομικής δραστηριότητας
  2. μείωση των δημοσίων και ιδιωτικών επενδύσεων
  3. μείωση των φόρων (Φ.Π.Α. και άλλων) από τη μείωση της κατανάλωσης και της οικονομικής δραστηριότητας
  4. αύξηση της ανεργίας
  5. χειροτέρευση και άλλων δεικτών όπως, πιστοληπτική ικανότητα, καταναλωτική εμπιστοσύνη, παραγωγή, κατανάλωση, έρευνα κ.ά..

Από τη στιγμή που οι φόροι θα είναι μειωμένοι, προκύπτουν τα παρακάτω ερωτήματα:

Που θα βρει χρήματα η κυβέρνηση

  • Για τη στήριξη των δημοσίων επενδύσεων, που τόσο μεγάλη ανάγκη έχει ο τόπος μας
  • Για την πληρωμή των δημοσίων υπαλλήλων (που από πολλούς κρίνεται πως είναι υπεράριθμοι και όχι αναγκαίοι)
  • Για την κάλυψη των ελλειμμάτων των ασφαλιστικών ταμείων που οι ίδιες οι κυβερνήσεις δημιούργησαν και την πληρωμή των συντάξεων – επιδομάτων – εφάπαξ κ.λπ..
  • Για όλα τα δημόσια αγαθά – υπηρεσίες όπως, στρατός, αστυνομία, περίθαλψη, εκπαίδευση, συγκοινωνίες, κ.λπ..
  • Για τη στήριξη των ανέργων και των χαμηλών εισοδημάτων, που τα τελευταία χρόνια έχουν αυξηθεί σε ανησυχητικό επίπεδο;

Και το σημαντικότερο: που θα βρει η ελληνική κυβέρνηση τα χρήματα για την αποπληρωμή του χρέους με ολοένα αυξανόμενο κόστος δανεισμού;

Παράνοια είναι να κάνεις συνεχώς τα ίδια πράγματα και να περιμένεις πως θα αλλάξουν οι καταστάσεις!

Αυτό με πολύ απλά λόγια σημαίνει πως εάν δεν αλλάξει άμεσα και ριζικά ο τρόπος που λειτουργεί και βασίζεται η ελληνική οικονομία, θα έχουμε συνεχώς τα ίδια προβλήματα, τις ίδιες επιπτώσεις, την ίδια πορεία, τα ίδια – χειρότερα αποτελέσματα.

Τι χρειάζεται να γίνει;

Σήμερα τα σημαντικότερα προβλήματα που επηρεάζουν την ελληνική οικονομία δυστυχώς δεν έχουν άμεση σχέση με αυτή! Μερικές από αυτές είναι η μη απόδοση ευθυνών, η μη λειτουργία και απόδοση δικαιοσύνης (ιδίως όταν αναφερόμαστε σε πολιτικούς, βουλευτές, δημόσιους λειτουργούς, μεγαλοεπιχειρηματίες) η διαφθορά, η γραφειοκρατία, οι πελατειακές σχέσεις, οι καταχρήσεις δημοσίου χρήματος, οι απάτες και τα σκάνδαλα σε οργανισμούς που διαχειρίζονται χρήματα (ασφαλιστικά ταμεία, κρατικές τράπεζες και επενδυτικοί οργανισμοί, το σύστημα κρατικών προμηθειών κ.ά.).

Εάν επικεντρωθούμε καθαρά σε οικονομικό επίπεδο οι ενέργειες που χρειάζεται να γίνουν είναι οι εξής:

  1. Ύπαρξη μακροχρόνιου σχεδίου ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας:
    Ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο όπου θα υπάρχουν ξεκάθαροι, ορισμένοι και πραγματοποιήσιμοι στόχοι. Ένα σχέδιο όπου θα αναφέρονται οι στρατηγικές που θα ακολουθηθούν, που θα αναφέρει το που είμαστε, που θέλουμε να πάμε και το πώς και ποιους τρόπους θα χρησιμοποιήσουμε για να  φτάσουμε στο επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.
  2. Την αναδιάρθρωση της ελληνικής οικονομίας, των υπηρεσιών και των προϊόντων, των παραγωγικών τάξεων. Την βοήθεια – στήριξη των κλάδων της οικονομίας που έχουν προοπτική και την παύση άλλων μη κερδοφόρων.
  3. Δημόσιες επενδύσεις:
    Οι δημόσιες επενδύσεις έχουν σκοπό την ανάπτυξη των δομών της οικονομίας βοηθώντας έτσι τις ιδιωτικές επενδύσεις και την αύξηση της οικονομικής δραστηριότητας, την σωστή εκμετάλλευση πόρων, την γενικότερη οικονομία.
  4. Οργάνωση από την αρχή η βελτίωση όλων των δημοσίων οργανισμών και υπηρεσιών που σχετίζονται με την οικονομία όπως Δ.Ο.Υ., ΕΟΜΜΕΧ, υπουργεία ανάπτυξης, τουρισμού κ.λπ..
  5. Σωστός έλεγχος στους κλάδους της οικονομίας που αυξάνουν την κερδοσκοπία, την ακρίβεια, τη δημιουργία καρτέλ, τη διαφθορά δημοσίων υπαλλήλων.
  6. Την βελτίωση των διαδικασιών που θα βοηθήσουν την έρευνα, την ανάπτυξη, την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα και την ιδιωτική πρωτοβουλία.
  7. Την ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων
  8. Την βοήθεια και στήριξη των ιδιωτικών επενδύσεων.

Ποια είναι η πρόβλεψη για την πορεία της ελληνικής οικονομίας στο άμεσο μέλλον;

Πριν ξεκινήσω την ανάλυση θεωρώ σωστό να δούμε ξεχωριστά την μακροοικονομία και την μικροοικονομία. (Οι όροι θα χρησιμοποιηθούν με μία πιο ευρεία έννοια)

Μακροοικονομία είναι η οικονομία του κράτους ενώ μικροοικονομία η οικονομία των πολιτών.

Η μακροοικονομία, δηλαδή η οικονομία του κράτους βαίνει συνεχώς διολισθαίνουσα:. Η κακοδιαχείριση, η αδιαφορία, η ανικανότητα, η σήψη των πολιτικών, τα κυκλώματα που λυμαίνονται το δημόσιο χρήμα κ.ά. αλλά ιδίως το δημόσιο χρέος δεν πρόκειται να αφήσουν την μακροοικονομία να βελτιωθεί, όσο άμεσα και σωστά μέτρα ληφθούν, όσο γρήγορα και σωστά γίνουν ενέργειες. Άρα η μακροοικονομία εκτός του ότι θα χειροτερεύει, θα επιβαρύνει την μικροοικονομία, δηλαδή το εισόδημα των πολιτών και τους πολίτες αυτού του κράτους.

Η μικροοικονομία θα εξαρτηθεί από τους εξής παράγοντες:

  1. Θα επιβαρύνεται από το κράτος, δηλαδή την μακροοικονομία. Ανάλογα με την επιβάρυνση που θα δεχθεί, ανάλογα θα είναι και τα αποτελέσματα.
  2. Μία συνεχόμενη διεθνής οικονομική ύφεση θα επηρεάσει αρνητικά
  3. Ο ανταγωνισμός, το επίπεδο των προϊόντων (ποσότητα, ποιότητα και τιμές) είναι βασικοί παράγοντες.
  4. Η δυναμική που θα έχουν η επιχειρηματικότητα, οι ιδιωτικές επενδύσεις, η καινοτομία, η ανάπτυξη ανταγωνιστικών κλάδων οικονομίας.

Για να το κάνουμε λίγο πιο πρακτικο και κατανοητό:

Σήμερα στην ελληνική οικονομία

  1. κυκλοφορεί μία Α ποσότητα χρήματος
  2. κυκλοφορεί μία Α ποσότητα εμπορευμάτων,
  3. προσφέρεται μία Α ποσότητα υπηρεσιών
  4. παράγεται μία Α ποσότητα προϊόντων

Για να γίνει πιο πλούσια μία οικονομία και να εισρεύσει χρήμα θα χρειαστεί να πουληθούν περισσότερες υπηρεσίες και προϊόντα σε άλλες οικονομίες. Εάν αυτό συμβεί τότε η ζωή μας θα κυλήσει όπως και σήμερα ή και καλύτερα. Εάν όχι τότε θα είναι χειρότερη.

Το πόσο δυνατή, ανταγωνιστική και αναπτυξιακή είναι η ελληνική οικονομία σε προϊόντα και υπηρεσίες είναι ένα πολύ σημαντικό θέμα προς ανάλυση και το μεγαλύτερο μέρος ευθύνης την έχουν οι εκάστοτε κυβερνήσεις.

Πίνακας 1 – Εξέλιξη του δημοσίου χρέους από το 2002 έως το 2008

2002

166.325.000.000 ευρώ

2003

179.009.000.000 ευρω

2004

198.741,000,000 ευρώ

2005

212.669.000.000 ευρώ

2006

224.162.000.000 ευρώ

2007

237.740.000.000 ευρώ

2008

Αναμένεται να κυμανθεί γύρω στα 260.000.000.000 ευρώ

 


Πηγές και αναφορές

http://makegreecebetter.blogspot.com/2008/12/blog-post_1668.html

http://www.mof-glk.gr/sdds/data-xreos.pdf

http://www.mof-glk.gr

http://www.statistics.gr

http://portal.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_kathbreak_1_03/12/2008_258792

http://stocks.pathfinder.gr/news/619097.html

Ενδιαφέρον άρθρο της εφημερίδας «Το Βήμα» του 2003

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=151477&ct=3


[1] Την κατάσταση επιβάρυναν και όλες εκείνες οι αποτυχημένες (για πολλούς στημένες) επενδύσεις σε παράγωγα προϊόντα υψηλού ρίσκου που διατέθηκαν στην παγκόσμια αγορά από μεγάλους επενδυτικούς οργανισμούς, που κάποιοι από αυτούς χρεοκόπησαν ή βρέθηκαν στα όρια χρεοκοπίας.

[2] Άλλα επίσης σημαντικά προβλήματα που επηρεάζουν την οικονομία είναι: οι λίγες και πολλές φορές λανθασμένες δημόσιες επενδύσεις, η γραφειοκρατία, οι σπατάλες, η κακοδιαχείριση, οι απάτες, η διαφθορά.

[3] Άλλες πηγές προέρχονται από ειδικούς φόρους και δασμούς, παραοικονομία, κρυφούς – ειδικούς λογαριασμούς κ.ά..


Πίνακας: Δημόσιο & ιδιωτικό χρέος στην Ευρωζώνη

Δημόσιο χρέος – Πηγή: Γενικό Λογιστήριο του κράτους (http://www.mof-glk.gr/)

Ναυτεμπορική – Δημόσιο έλλειμα

Ελληνικό ΑΕΠ – Περίοδος 2000 – 2007

Γράψτε το σχόλιό σας 2537 Συνολικές προβολές, 1 σήμερα |

Γράψτε το σχόλιό σας

Για να αποστείλετε το σχόλιό σας, παρακαλούμε εισάγετε τον απαιτούμενο αριθμό: * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.